تحقیق - پایان نامه - مقاله و پروژه

دانشگاهی : چالشها و راهکارهای بهبود تعامل پلیس با بزه دیده- قسمت ۹

از مایعاتی که قابل تجزیه است باید به قدر لزوم تحصیل و در ظرفی ریخته ، مهر و موم شود بهطوری که ضایع یا تفریط نشود. از مایعات باید حداقل سه ظرف به عنوان نمونه برداشته شود
آثار به دست آمده از محل وقوع یا کشف جرم نیاز به اظهارنظر علمی و فنی مورد نیاز دارد که این مهم باید با بهره گرفتن از آزمایشگاه های مجهز پلیس جنایی به عمل آید و متخصصان مربوطه نتیجه به دست آمده را برای مقام قضایی ارسال کنند
تعداد کسانی که به دلایل و مدارک دسترسی مییابند ، تا حد امکان باید محدود شوند
قبل از اقدام به حفاظت مدارک ، باید از خراب شدن و تغییر پیدا کردن آنها مطمئن شد و جمعآوری مدارک فاسد شدنی در اولویت قرار گیرد
در تحویل مدارک به مراجع مربوطه باید مشخصات مدرک و مشخصات تحویل گیرنده آن را ثبت و رسید اخذ کرد
زمان و تاریخ انتقال مدرک در گزارش و رسید مربوطه ثبت شود
اصولی که پلیس باید در صحنه جرم رعایت کنند
پلیس باید بدون جانبداری رفتار کند هرگونه اطلاعات و مدارکی که به دست میآید ، باید جمعآوری کرده و مورد توجه قرار دهد و نباید بهدلیل آن که به دانستن اطلاعات یا مدرکی مایل نیست ، از آن چشمپوشی کند
پلیس باید هر چیزی را که لازم است بهعنوان مدرک در پرونده قرار دهداو نباید هر کدام از مدارک را که دلش خواست گزارش کند و از هر کدام که نخواست چشمپوشی کند. اگر یکی از مدارک به دست آمده از صحنه جرم با فرضیه های ذهنی کارآگاه هماهنگ نبود ، معنایش این نیست که آن مدرک بیاهمیت یا به دردنخور و نامربوط است
پلیس باید تمام فرضیه های موجود را مورد توجه قرار دهد مگر این که خطا بودن آنها به اثبات برسد نباید هیچکدام از فرضیه ها را دور بزنند و کنار بگذارند
پلیس باید به تمام واقعیتهای موجود به شکل یکسان توجه نماید در اینباره نباید تفاوت و تبعیض قائل شود حتی اگر مدرکی به دست آید که مظنون اصلی را تبرئه و سپس فرد دیگری را متهم معرفی کند ، پلیس باید چنین شواهد و مدارکی را در پرونده گزارش کند و هرگز از آنها صرفنظر نکند. در حقیقت پلیس نباید در طول بررسی صحنه جرم در پی تأیید پیشفرضها و تصورات شخصی خود باشد
پلیس باید دقت کنند تا مدارک ساختگی و یا دستکاری شده و نیز شهود غیرواقعی ، ملاک عمل آنان قرار نگیرد
شواهد و مدارک فیزیکی حاضر در صحنه جرم در کشف حقیقت بسیار مؤثر هستند ممکن است انسانها در تفسیر و تحلیل خود دچار اشتباه شوند ، اما مدارک و شواهد فیزیکی ، خطا نکرده و بر خلاف شهادت شهود ، هیچگاه دروغ نمیگویند. بنابراین دقت در جمعآوری آنها از صحنه جرم از وظایف مهم پلیس است
در کار جمعآوری مدارک و شواهد از صحنه جرم صرف جمع آوری مدارک ارزش محسوب نمیشود. پلیس باید ارزش تفسیری مدارکی را که جمعآوری میکند بداند. ارزش تفسیری مدارک با متن و زمینهایی که آن مدرک در آن پیدا میشوند در ارتباط است
بند چهارم : تحقیقات محلی
تحقیقات محلی عبارت است از استماع شهادت شهود و اظهارات مطلعان به منظور کشف جرم و روشن شدن حقیقت. هرگاه برای کشف جرم و روشن شدن موضوع و نکات لازم در مورد شغل و خصوصیات اخلاقی متهم و سوابق زندگی او تحقیقات محلی ضرورت داشته باشد و همچنین در مواردی که شاکی به اطلاعات اهل محل استناد کند ، اقدام به تحقیقات محلی میشود. در جرائم مشهود ، پلیس حق دارد هر نوع تحقیقی را که کمک به کشف جرم و روشن شدن موضوع میکند ، بدون نیاز به هماهنگی با مرجع قضایی انجام دهد ، اما در جرائم غیرمشهود در صورت اعطای نمایندگی قضایی به پلیس ، تحقیق محلی انجام میشود. تنظیم صورتجلسه از تحقیق محلی از قواعد آمره است و پلیس موظف به تنظیم آن است. به منظور حمایت از بزهدیده ، پلیس باید با دقت کامل ، اظهارات مطلعان و شهودی را که از سوی بزهدیده معرفی شدهاند ، صورتجلسه کرده و داخل در پرونده کنند. برای محافظت بهتر از این اوراق و جدا نشدن از پرونده ، لازم است اوراق پرونده از جمله اوراق صورتجلسه تحقیق از شهود و مطلعان شمارهگذاری شوند. پلیس باید در تحقیقات خود برای پرسشهای خود به دنبال پاسخهای مناسب باشد.
الف- بازرسی منزل ، اماکن و اشیا: عبارت از عمل تجسس و تفحص است که معمولاً در منزل شخص متهم به ارتکاب جرم به وسیله مقامات قضایی یا نواب آنها به عمل میآید(انصاری،۳۱۸،۱۳۵۸). در جرائم مشهود در صورت ظن قوی به کشف متهم یا اسباب و آلات و دلایل جرم در منزل مورد نظر ، پلیس میتواند نسبت به بازرسی آن اقدام کند ، اما در مورد جرائم غیرمشهود نیاز به اخذ مجوز از مقام قضایی است. بازرسی منازل ، اماکن و اشیا در مواردی به عمل میآید که حسب دلایل ، ظن قوی به کشف متهم یا اسباب و آلات و دلایل جرم ، در آن محل وجود داشته باشد. در جهت حمایت از حقوق بزهدیده ، پلیس در بازرسی منازل ، اماکن و اشیا باید نکات ذیل را رعایت کند:
شناسایی دقیق آدرس محل مورد نظر و راه های ورودی و خروجی و موقعیت خیابانهای اطراف
شناسایی افرادی که در محل، رفت و آمد دارند
کنترل دقیق محل ، قبل از شروع به بازرسی و محاصره آن تا شعاع اطمینان بخش
پس از ورود به منزل و دستگیری متهمان ، بلافاصله بازرسی بدنی از آنان به عمل آمده و جدا از هم نگهداری شوند
بازرسی اتاقها در جهت گردش عقربههای ساعت بوده و باید با حضور متهم در صورت امکان و از طبقه پایین شروع شده و به طبقات بالا ختم شود
بازرسی منزل باید با حوصله انجام گیرد و تمام اشیا و لوازم منزل دقیقاً بازرسی شوند
به هنگام بازرسی باید تغییر حالت و
در پایین درج شده است
وضع ظاهری متهمان مورد توجه قرار گیرد زیرا در کشف جرم مؤثر است و معمولاً وقتی بازرس به دلایل و مدارک جرم نزدیک میشود ، حالت چهره و روحیه متهم دگرگون میشود و این تغییر حالت میتواند در کشف دلایل جرم مؤثر باشد[۴۵].
ب-بازجویی مقدماتی: بازجویی به معنی عام آن ، سؤال و جواب و اخذ اطلاعات از همه افراد مرتبط با پرونده اعم از شاکی ، متهم ، شاهد ، مطلع و کارشناس است. و در معنای خاص ، سؤال و جواب و اخذ اطلاعات از متهم پرونده به منظور کشف حقیقت و تکمیل پرونده است. منظور از بازجویی مقدماتی ، بازجویی است که توسط پلیس و ضابطان دادگستری صورت میگیرد. به منظور حمایت از بزهدیده و کاهش آسیبهای ناشی از جرم ، مأموران پلیس در انجام بازجوییها ، باید نکات ذیل را رعایت کنند:
در انجام بازجویی بیطرفی را رعایت کرده و از هرگونه حب و بغض نسبت به طرفین دعوا پرهیز کنند
در بازجویی صبور بوده و با پشتکار و اعتماد به نفس آن را انجام دهند
به اصول و فنون بازجویی و روش های مختلف آن آشنایی کامل داشته باشند
به هنگام بازجویی باید مراقب اوراق بازجویی و مدارک پرونده باشند ، زیرا امکان دارد هر زمان متهم با قاپیدن برگ بازجویی یا برخی مدارک پرونده ، آنها را پاره کرده یا ببلعد
اوراق بازجویی و پاسخ سؤالها را به امضای متهم برسانند
در صورت امتناع از پاسخ دادن به سؤالات یا امضای اوراق بازجویی ، مراتب در صورت مجلس قید شود
بند پنجم: احضار و تحقیق از شهود بزهدیده
شاکی حق دارد هنگام تحقیقات ، شهود خود را معرفی و دلایل خود را اظهار کند و نیز از صورت جلسه تحقیقات مقدماتی که منافی با محرمانه بودن تحقیقات نباشد ، پس از پرداخت هزینه رونوشت بگیرد. شاهد کسی است که شهادت میدهد خواه اداء شهادت کرده باشد خواه تحمل شهادت یعنی موضوع مورد شهادت را احساس نموده و اطلاع از آن حاصل کرده باشد. شاهد و مطلع با توجه به اینکه به نوعی با نظام عدالت کیفری همکاری مینماید و به وقوع یا عدم وقوع جرم اطلاعاتی در اختیار پلیس قرار میدهد که باید به طور واضح و شفاف آنچه را از مجرم میداند بازگو کرده و به بزهدیده کمک مینماید. در این راستا نیز پلیس باید با تیز هوشی و به کارگیری اقدامات لازم اظهارات شهود را با دقت ثبت نموده در در مواقع ضروری از آن استفاده نماید.
گفتار دوم: ارائه گزارش و اجرای دستورات مقامات قضایی
این اقدامات شامل تکمیل کردن پرونده، تنظیم گزارش نهایی، ابلاغ اوراق قضایی و اجرای تصمیمات قضایی است که به آنها میپردازیم.
بند اول: تکمیل پرونده وتنظیم گزارش نهایی
آخرین مرحله تحقیقات مقدماتی ، تکمیل پرونده و تنظیم گزارش نهایی است. پس از این که جرم کشف شد و آثار و دلایل جرم جمعآوری شد و بعد از انجام بازجویی ، معاینه محل ، دستگیری متهم و تحقیقات محلی نوبت به تنظیم گزارش نهایی میرسد. گزارش نهایی خلاصه و چکیده کلیه اقدامات انجام شده در خصوص جرم است. علاوه بر آن پلیس باید نسبت به حفظ و نگهداری آلات ، ادله و مدارک جرم دقت لازم را به عمل آورد. در تنظیم گزارش نهایی و ارسال آن به مقام قضایی ، موارد ذیل باید مورد توجه پلیس قرار گیرد تا حمایت لازم از بزهدیده صورت گیرد
گزارش دقیق ، جامع و مانع بوده و خلاصه همه اقدامات انجام شده در آن قید شود

mop