پایان نامه ارشد

دانشگاهی : بررسی رابطه کارکردهای مدیریت زنجیره تامین، مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی- قسمت 10

  • پیشبینی: كمیت و زمان تقاضای مشتریان را مشخص میسازد.
  • طراحی: به طراحی محصول یا خدمت مطابق خواست مشتری میپردازد.
  • پردازش: ارائه برنامه زمانبندی تولید، كنترل كیفیت.
  • موجودی: تأمین نیازمندیهای تقاضا ضمن توجه به هزینه ها و نگهداری موجودی.
  • خرید: ارزیابی عرضهكنندگان بالقوه، پشتیبانی خط تولید.
  • تأمینكنندگان (عرضهكنندگان): ارائهكننده كالا و مواد اولیه در كمترین زمان، با كیفیت و انعطاف بالا.
  • مكانیابی: مشخصكننده موقعیت تجهیزات.
  • پشتیبانی (تداركات): به هماهنگی در تدارك مواد و ملزومات میپردازد (مقدسی، 1390).

    1. اعضای زنجیره های تأمین:
  • در سادهترین حالت یک زنجیره تأمین از یک شرکت و مشتریان و تأمینکنندگانش تشکیل شده است. این مجموعه، گروهی اولیه و پایهای از اعضا است که زنجیره تأمین سادهای را ایجاد میکند. در زنجیره های تأمین گسترش یافته سه نوع دیگری از اعضا نیز وجود دارند. نخست این که در ابتدای این زنجیره های تأمین، تأمینکننده یک تأمینکننده و یا تأمینکننده آغازی و دوم این که در انتهای زنجیره، مشتری و یا مشتری نهایی قرار دارند. در نهایت هم این که دسته کاملی از شرکتها که به یکدیگر خدمتدهی میکنند نیز در این زنجیره ها وجود دارد. این شرکتها، خدماتی همچون امور تدارکات، مالی، بازاریابی و تکنولوژی اطلاعات را ارائه میدهند.
    2-8-1- تولیدکنندگان:
    سازندگان یا تولیدکنندگان، سازمان هایی هستند که محصول را تولید میکنند و به دو دسته تولیدکننده مواد خام و یا تولیدکننده نهایی تقسیم میشوند. تولیدکنندگان مواد خام سازمان هایی هستند که معادن را استخراج میکنند، برای نفت و گاز به حفاری میپردازند و الوارها را میبرند. همچنین سازمان هایی که به فعالیت کشاورزی، پرورش دام و تهیه و تولید مواد غذایی دریایی مشغولند، جزء این دسته محسوب میشوند. تولیدکنندگان محصولات نهایی برای تولید محصولات خود از این مواد اولیه و قطعات نیمه مونتاژ شده توسط سایر سازندگان استفاده میکنند.
    2-8-2- توزیعکنندگان:
    توزیعکنندگان یا عمده فروشان شرکتهایی هستند که محصولات را بصورت حجیم از تولیدکننده دریافت نموده و مجموعهای از محصولات مورد نیاز مشتریان را به آنها تحویل میدهند. آنها معمولاً محصولات را در مقادیری بیش از میزان خرید مشتریان انفرادی، به مراکز تجاری میفروشند. توزیعکنندگان با نگهداری موجودی، نوسانات تقاضا را کنترل نموده و از انتقال آن به تولیدکنندگان جلوگیری میکنند. آنها همچنین عمده فعالیتهای فروش همچون یافتن مشتریان و ارائه خدمت به آنها را برعهده دارند. کارکردهای “زمانی و مکانی” یعنی تحویل محصول در زمان و محل مورد نظر مشتری توسط توزیعکنندگان صورت میگیرد. معمولاً یک توزیعکننده، سازمانی است که مالکیت محصولات دریافتی از تولیدکنندگان جهت فروش به مشتریان را در اختیار دارد. توزیعکنندگان علاوه بر فروش و ترویج محصول، فعالیتهای دیگری همچون مدیریت موجودی، امور انبارداری، حمل و نقل محصول و خدمات پس از فروش را نیز انجام میدهند. توزیعکننده میتواند تنها یک واسطه بین تولیدکننده و مشتری باشد، طوری که هیچگاه مالکیت محصول را در اختیار نگیرد. این نوع توزیعکنندگان عمدتاً امور فروش و ترویج محصول را برعهده دارند. در هر دو حالت فوق، توزیعکنندگان با رشد انتظارات مشتری و تغییر محصولات در دسترس، دائماً نیازهای مشتری را پیگیری نموده و آن را از طریق محصولات موجود مرتفع میسازند.
    2-8-3- خردهفروشان:
    خردهفروشان، موجودی را نگهداری نموده و آنرا در مقادیر کوچک به عامه مردم میفروشند. همچنین آنها رفتار و تقاضاهای مشتریانشان را از نزدیک تعقیب و پیگیری میکنند. هر خردهفروش از طریق ارائه ترکیباتی از قیمت، تنوع محصول، خدمات و تسهیلات به تبلیغ پرداخته و سعی مینماید تا مشتریان بیشتری را جذب کنند.
    2-8-4- مشتریان:
    مشتری یا مصرفکننده، هر فرد یا سازمانی است که از محصول استفاده میکند. یک مشتری سازمانی ممکن است محصولی را به منظور ترکیب با محصول دیگری خریداری نموده و این مجموعه را به مشتریان دیگری بفروشد. همچنین ممکن است مشتری، مصرفکننده نهایی محصول باشد که آنرا برای استفاده خود خریداری کرده است.
    2-8-5- شرکتهای خدماتی:
    این شرکتها، سازمان هایی هستند که به تولیدکنندگان، توزیعکنندگان و مشتریان خدماتی را ارائه میدهند. شرکتهای خدماتی، تخصصها و مهارتهای ویژهای داشته و بر روی یک یا چند فعالیت خاص مورد نیاز زنجیره تأمین متمرکز شدهاند. از اینرو آنها قادرند تا این فعالیتهای خدماتی را بسیار کاراتر و با قیمت مناسبتری از تولیدکنندگان، توزیعکنندگان، خردهفروشان و یا مصرفکنندگان انجام دهند.
    زنجیره تأمین، ترکیبی از اعضا شامل یک یا چند تولیدکننده و توزیعکننده و … است. نیازهای زنجیره تأمین در طول زمان ثابت است و آنچه که تغییر میکند، ترکیب اعضا و نقشهایی است که هرکدام از آنها برعهده دارند. در برخی از زنجیره های تأمین، شرکتهای خدماتی کمی وجود دارند، چون سایر اعضا خودشان خدمات مورد نیاز را انجام میدهند. در سایر زنجیره های تأمین، شرکتهای ارائه دهنده خدمات تخصصی با کارایی بسیار بالا وجود داشته و سایر اعضا به جای اینکه این خدمات را خودشان انجام دهند، آنها را به این شرکتها برون سپاری میکنند (هوگوس، 2003).
    2-9-دیدگاه های متفاوت در باره مدیریت زنجیره تأمین:
    مفهوم كنونی مدیریت زنجیره تأمین از دو دیدگاه اساسی نسبت به آن به وجود آمده است.
    2-9-1- دیدگاه خرید و تأمین خریداران صنعتی:
    عموماً اكثر مقالات در مورد مدیریت زنجیره تأمین مربوط به دیدگاه خرید و تأمین است. در این دیدگاه، مدیریت زنجیره تأمین به معنی یكپارچهسازی بر اساس تأمینكننده است كه از عملیات سنتی خرید و مدیریت عرضه ناشی میشود. این تعریف به این نكته اشاره دارد كه خرید و مدیریت مواد یک عملیات مهم و اساسی میباشد. فلسفه مدیریت این است كه فعالیتهای داخلی را گسترش داده و تمام شركتها را برای رسیدن به هدف بهینهسازی گرد هم میآورد. مدیریت زنجیره تأمین مجموعهای از شركتها را تحت عنوان یك
    در پایین درج شده است
    شركت مجازی در كنار هم جمع میكند كه هدف آن مدیریت بهینه فعالیتها شامل هماهنگی خرید، مدیریت تقاضا و طراحی محصولات جدید و برنامه ریزی و كنترل تولید میباشد. این دیدگاه مبتنی بر صنعت تولید بوده و با فروش محصولات ارتباطی ندارد. در مدت زمان كوتاه، هدف آن بالا بردن تولید، كاهش ذخیره انبار و زیان گردش میباشد، در حالی كه اهداف بلندمدت آن افزایش رضایت مشتری، سهم بازار و درآمد تمام اعضای این شركت مجازی میباشد. برای رسیدن به این اهداف تمام اعضای شركت باید متوجه باشند كه عملیات خرید یک ارتباط حیاتی بین منابع تأمین و خود سازمان میباشد (چون تن، 2001).
    2-9-2- دیدگاه حمل و نقل و لجستیک كالا:
    عملیات حمل و نقل و لجستیک صنعت، عمدهفروشی و خرده فروشی بر روی جنبه دیگری از مدیریت زنجیرهْ تأمین تمركز دارد .پیدایش این جنبه از مدیریت زنجیرهْ تأمین به تلاشی برای مدیریت بهتر عملیات حمل و نقل و لجستیک بر میگردد. تحقیقات در زمینه لجستیک در دو شاخه لجستیک داخلی و خارجی دستهبندی میشود كه تمركز اولیه بر روی لجستیک داخلی است. با توجه به این دیدگاه مدیریت زنجیرهْ تأمین این تمركز بر روی لجستیک را دارد و تصمیمگیری استراتژیک میكند. این تمركز لجستیكی محدود به صورت یک موضوع مهم در طی زنجیره ارزش از تأمینكننده تا مصرفكننده مطرح شد. این تعریف باعث میشود كه اعضای زنجیرهْ ارزش به جای آنكه هر كدام فقط كالا را در طول زنجیره به حركت درآورند، به عنوان یک نهاد لجستیكی واحد به عمل بپردازند. در چنین سیستمی از هماهنگ كردن عملیات لجستیكی هر شركت مستقل در زنجیره ارزش بیشترین مزایا به دست میآید. در چنین تعریفی مدیریت زنجیره تأمین به معنی لجستیک هماهنگ میباشد و دامنه وسیعی را در بر میگیرد. یک سیستم هماهنگ لجستیكی شامل هماهنگی فعالیتها و سیستمها و شركتهایی میشود كه جریان كالاها را از تأمینكننده به سمت مشتری و بدون ضایعات كنترل میكند. در حالی كه قبلاً لجستیک به معنای پركردن انبارها از كالا بود، یک سیستم یكپارچه لجستیكی شامل مدیریت كالا، ارتباط با فروشنده، حمل و نقل، توزیع، انبارداری و خدمات ارسال میشود. نقش توزیع فیزیكی مؤثر، یک جزء اساسی عملیات لجستیكی میباشد. قطعات باید سریعاً جایگزین شده و در موقع نیاز و هر كجا كه به آن نیاز است و در هر تعدادی، مخصوصاً در سیستمهای تولید بهنگام در دسترس باشد. این امر هدف تعویض ذخیره انبار با اطلاعات میباشد. سازمان دهی مؤثر فعالیتهای لجستیكی به وسیله تولید بهنگام برای كارایی شركت بسیار ضروری میباشد. سازمانهایی كه در صنعت فروش مشغول به كار هستند از مدیریت زنجیره تأمین برای مقابله با عدم قطعیت و پیچیدگی رو به افزایش بازار و شرایط رقابت استفاده میكنند تا میزان كالای ذخیره شده را در كل زنجیره ارزش كاهش دهند. این كار یک ابزار استراتژیک میباشد و با مدیریت حمل و نقل و لجستیک كلاسیک كه در آن زنجیره ارزش یک شركت واحد فرض میشود، فرق دارد. در مفهوم لجستیک یكپارچه، یک چرخه كوتاه و قابل اعتماد تقاضا و توانایی برآورده كردن تمام تقاضاها، از اجزا مهم خدمات مشتریان به حساب میآید. با این حال مهم است كه بدانیم توزیع جغرافیایی اجزاء زنجیره عرضه و هزینه خرید یا احداث سازمان، اساس كار لجستیكی میباشد (چون تن، 2001).
    2-9-3- دیدگاه مدیریت زنجیره تأمین واحد و یكپارچه:
    مدیریت زنجیره تأمین واحد و یكپارچه، از تلفیق دو دیدگاه فوق بوجود میآید. شكل (2-1) بیانگر یک چهارچوب خلاصه از تكامل مدیریت زنجیره تأمین در دو دیدگاه بالا میباشد كه نهایتا ًبه یک بدنه واحد تبدیل میشود (چون تن، 2001).
     
    شكل (2-1): چهارچوب خلاصه از تكامل مدیریت زنجیره تأمین (چون تن، 2001)

      1. مشكلات موجود در زنجیرهْ تأمین: