پایان نامه ارشد

فایل دانشگاهی : بررسی انواع برنامه ریزی طرح های جامع شهری- قسمت 16

  • تصمیمات اتخاد شده در این طرح ها تنها شامل تعیین کاربری اراضی نیست، بلکه ‏موضوعات بسیاری مانند بهسازی مناطق مسکونی، توسعه پایدار، پاکسازی محیط زیست، ‏مداخله در بافت های فرسوده، و امثالهم را نیز در بر می گیرند.
  • چون در مقیاس بالاتر یعنی در سطح امور ملی این گونه طرح ها می باید با یکدیگر هماهنگ باشند، برای تحقق این امر و نیز تحقق محلی آنها نیاز به روابط نزدیک و مستمر ‏بین نهادهای مختلف دولتی در این عرصه است (بری کالینگورس١٣٧٨ ‏؛ پیتر نیومن و دیگران، ١٣٨٧ ‏).
    در پایین درج شده است

    1. مجموعه طرح های ساختاری – محلی یا طرح های توسعه و عمران یکپارچه
  • ‏هر طرح ساختاری( به عنوان طرح بالادست ) به اضافه کلیه طرح های محلی که در چارچوب و بر اساس سیاست های آن تهیه می شوند ( به عنوان طرح های پایین دست ) در ‏مجموع طرح توسعه و عمران یکپارچه برای یک ناحیه را تشکیل می دهند ( مهدیزاده و دیگران ١٣٨۵ ‏). بدین ترتیب، مشخص می گردد برای ‏براساس جهت گیری ها و سیاست های آن طرح تعداد‏ی طرح محلی تهیه می شوند.
    ‏ نکته قابل توجه دیگر در این زمینه آنست که، از آنجایی که طرح های محلی نیز د‏ر ‏نهایت باید د‏ر مراجع رسمی به تصویب برسند و مراحل قانونی را طی کنند، هم از نظر زمان ‏مورد نیاز، و هم از نظر روابط متقابل بین سیاست مداران دولت مرکزی با دولت ها و ‏حکومت های محلی، موقعیت حساس و گاه شکننده ای دارند. به ویژه آنکه با تغییر در ‏الگوی مدیریت سیاسی تغییراتی در ‏فرایند های مرتبط با تهیه و تدوین طرح های ساختاری و محلی و وزن و جایگاه هریک بوجود می آید (مدنی پور ١٣٨1‏؛ کالینگورس ١٣٨٧). این طرح ها کلیه نتایج طرح های زیردست را با یکدیگر هماهنگ می سازد و مجموعآ یک طرح کامل و دارای تمامیت ارائه می نماید. این طرح ها همان طرح های ‏ساختاری نخستین هستند که از تلفیق و هماهنگی طرح های پایین دست محلی پدید ‏می آیند و برای پرهیز از کاستی های موجود درتهیه و اجرای طرح های ساختاری – محلی پیشنهاد شده اند.
    ‏رویه تولید طرح های مذکور، که آنها را طرح های توسعه و عمران یکپارچه نامیده اند، ‏بسیار مشابه نحوه تهیه و تنظیم طرح های محلی است، و مانند آنها، باید مراحل قانونی خود ‏را برای تصویب در مراجع رسمی طی نمایند. درحقیقت بخش دوم طرح توسعه یکپارچه ‏بسیار شبیه به طرح محلی است. رویه اصلاح یا بازنگری یک طرح توسعه یکپارچه نیز ‏همانند تهیه آن، باید همان مجاری تصویب را طی نماید. انطباق بخش اول و دوم، از آنجایی ‏که هر دو بخش توسط یک مرجع تهیه می شود، مشکلات بسیار کمتری نسبت به طرح ساختاری و طرح های محلی مرتبط با آن دارد که در برخی موارد روابط مسئولین مشکلاتی برای آنها پدید می آورد.
    ‏ تهیه این دسته از طرح ها ضرورتآ دارای دست آوردهای جدیدی هستند که جمع بندی و ‏یکپارچه سازی آنها در بالادست ایجاب می کند که راهبردها و سیاست های کلان در ‏طرح های ساختاری نیز تغییر نموده و هر طرح ساختاری، براساس آنچه در این فرایند حاصل شده، مجددآ تدوین گردد. بدین ترتیب مشخص می گردد که طرح های ساختاری، به ‏عنوان طرح های بالادست، همچنان به قوت خود باقی هستند ولی تضاد و تناقض آنها با طرح های محلی، بدین ترتیب، به حداقل میرسد و فرایند های بروکراتیک نیز کاهش ‏می یابند. از سال 2004 ‏و با تصویب قانون جدید در این زمینه مراحل اجرایی طرح های ‏ساختاری سرعت بیشتری گرفتند. (تقدسی ١٣٨٨ ‏ص.4٣ ‏- 4٢ ‏: ‏سعیدنیا ١٣٨٢ ‏. ص. ٨٨ ‏). ‏
    از جمله تغییرات مهمی که در طول زمان در نظام مدیریت طرح های ساختاری محلی ‏پیش آمده است آنست که در موارد بسیاری شرکت های (خصوصی) توسعه شهری ‏جایگزین دوایر محلی برنامه ریزی و توسعه شهری شده و این تغییر نتایج مثبتی در امر توسعه شهرها داشته است.‏(کالینگورس،1387،ص.111).
    ‏ در مجموع و بواسطه وجود تحرک و انعطاف حقوقی برنامه های توسعه شهری از طریق اهمیت کم نظیری که به بخش بازخورد ناشی از اجرای برنامه ها در عمل ‏و بروز مسائل جدید داده میشود یک روند ثابت اصلاح و تکمیل مستمر در فرایند کلی ‏شهرسازی در این کشور دیده ‏می شود (تقدسی ١٣٨٨،ص.43‏).

      1. نتیجه گیری

    ‏ برنامه های توسعه ساختاری، که به عنوان گزینه ای در مقابل برنامه ها یا همان طرح های‏جامع، د‏ر انگلستان و برخی کشورهای دیگر، رواج پیدا کرده‏اند، از جمله روش های نسبتا ‏جدید شهرسازی در جهان هستند که هنوز هم در نقاطی مورد استفاده قرار می گیرند. از ‏خصوصیت های آن یکی انطباق با شرایط سیاسی – مدیریتی – حقوقی است و دوم آنکه این نوع برنامه ریزی توسعه شهری برعکس نمونه سلف خود(طرح جامع) دارای ‏انعطاف بسیار زیاد است به شکلی که از زمان شکل گیری اولیه تا بحال چندین بار در ‏ساختار و محتوای آن تجدید نظر شده است. این بدان علت است که یکی از نواقص عمده ‏طرح های جامع همانا عدم انعطاف آنها در مقابل شرایط و موقعیت های جدید و غیر قابل پیش بینی است. از سوی دیگر، کلیه روش های جدید شهرسازی و از جمله روش برنامه ریزی ‏شهری ساختاری – محلی ساز وکارهای بیشتر و گسترده تری را برای نظارت بر مراحل ‏مختلف تهیه تا اجرای برنامه ها و پروژه های توسعه شهری تعریف کرده و اختیار کرده اند. ‏ویژگی عمده این ساز و کارها حضور و دخالت مستقیم هر چه بیشتر مردم است. ولی نکته مهم تر آنست که، برخلاف کشور ما، روند و رویکرد تدوین و گزینش روش های شهرسازی در ‏انگلستان نیز از کل به جزء است. یعنی اینکه اول کلیات نظری شهرسازی و توسعه همه ‏جانبه شهری مورد بحث و بررسی و تدوین و تصویب قرار گرفته است و سپس به جزئیات ‏آن پرداخته اند. در عین حال بنا به دلایلی که در این فصل مطرح گردید، به نظر نمی رسد ‏که اقتباس از این نوع برنامه ریزی طرح های شهری در ایران اصولا به صلاح کشورما باشد.
    فصل ششم
    برنامه ریزی طرح جامع( راهبردی – اجرایی)

      1. مقدمه

    ‏ در این فصل و در دنباله آنچه در فصل قبل ارائه گردید به تشرح برنامه ریزی راهبردی ‏خواهیم پرداخت. زیرا هدف آن است که مشخص شود که آیا در ایران می توانیم بدون ایجاد هرگونه تغییری در آن، برای توسعه شهرهای خود استفاده کنیم؛ بدین ترتیب در این فصل ‏علاوه بر مرور تاریخ شکل گیری برنامه ریزی توسعه راهبردی شهری به اجزاء فرایند و نیز ‏ویژگی های آن خواهیم پرداخت. ضمن آنکه به چند تجربه جهانی در این حوزه نیز اشاره خواهد شد.

      1. روند شکل گیری برتامه ریزی شهری راهبردی در امریکا

    ‏ در تکمیل مباحث برای معرفی آنچه در ایران طرح های ساختاری – راهبردی نامیده شده‏اند و پس از معرفی اجمالی طرح های ساختاری در اینجا به موضوع برنامه ها و طرح های ‏راهبردی می پردازیم. قبل از ورود به این قسمت از بحث باید توجه داشت که در اکثریت ‏منابعی که در آنها به معرفی و ت شهریح طرح های ساختاری – راهبردی پرداخته شده است . مطالب عنوان شده کاملا معطوف و نزدیک به برنامه ریزی راهبردی شهری است. (مهدیزاده و دیگران 1385،ص.197-105)؛ طرح ها یا برنامه های راهبردی (Strategic Plan) در حوزه ‏توسعه شهری ابتدا در ایالات متحده آمریکا معرفی شده و بکار گرفته شد (جستارهای ‏شهرسازی،١٣٨2‏، ش چهارم) ‏