پایان نامه ارشد

دانشگاهی : بررسی انواع برنامه ریزی طرح های جامع شهری- قسمت 41

رایج ترین رویکرد امروز انسان رویکردی است که انسان را بر حسب چند فرایند درونی در نطر می گیرند : واکنش های ادراکی به محیط (اینکه افراد چطور محرک های محیطی را درک می کنند و به آنها واکنش نشان می دهند.)، حالات عاطفی و انگیزشی مرتبط با محرک های محیطی(فشار روانی و احساسات منفی یا مثبت) و واکنش های شناختی به محیط(تخمین غنا ، پیچیدگی و معنای محیط ). این الگو انسان را موجودی می داند که دارای پردازشگر درونی است و بیشتر به فرایندهای روانی و ذهنی می پردازد تا واکنش های رفتاری آشکار.

      1. الگوی رفتاری انسان :

‏روان شناسان و دیگر علوم رفتاری و اجتماعی از دهه 1920 تحت سیطره جهت گیری رفتاری خاصی بوده است که بر بررسی رفتار آشکار انسان تاکید می کند . در این رویکرد انسان موجودی رفتارگر به شمار می رود و به جای احساسات و افکارش بر رفتار و کردارش تاکید می شود.

      1. الگوی بوم شناختی یا الگوی نظام های اجتماعی انسان :

‏در ابن رویکرد محیط و رفتار آنفدر در هم تنیده اند که به سختی می توان آنها را از هم تفکیک کرد، همچنین روابط انسان ها با محیط را پویا و در حال تغییر فرض می کند. قلمرو تغییر می کند، فضای شخص وسیع یا فشرده می شود و افراد محیط را تغییر می دهند . نکته آخر اینکه رابطه افراد و محیط در چند سطح برقرار می شود و تظامی یکپارچه را تشکیل می دهند.(آلتمن، 1382 ‏، ص. ٢4٨ ‏- ٢۵3 ‏)

    1. تظریه هایی در زمینه تاثیر محیط بر رفتار

‏ محیط بیشتر به عنوان عاملی تاثیر گذار بر رفتار انسان فرض می شود. با پیشرفت دانش روانشناسی محیطی دیگر انسان و رفتار او متاثر از محیط نیستند بلکه بر روند شکل گیری محیط اثر متقابل دارند. در زمینه تاثیر محیط بر رفتار می توان به چهار دیدگاه اشاره کرد: ١. جبری نگری محیطی: از این دیدگاه محیط اطراف دلیل بروز رفتار در فرد خواهمد بود. ٢. اختیار نگری محیطی : در این دیدگاه انتخاب فرد باعث بروز رفتار در فرد خواهد بود. ٣ .‏احتمال نگری محیطی: این نگرش حد وسطی از دو دیدگاه قبل است. 4. امکان گرایی محیطی: محیط تامین کتده و موثر بر رفتار انسان است .

      1. جبری نگری محیطی: این دیدگاه از نخستین دیدگاه ‏در مورد تاثیر محیط بر رفتار‏انسان بوده است. لنگ در کتاب آفرینش نظریه معماری بیان می کند که بیشتر نطربه های معماری بر این اعتقاد و اساس بود ٠ ‏ که محیط ساخنه شده‏، یکی از ‏عوامل تعیین کننده رفتار اجتماعی انسان بوده است. وی دلیل این اشتباه در تاریخ نظری معماری را بر اساس مدل ساده انگارانه انگیزش پاسخ می داند. به این شکل که محیط ساخته شده یا طبیعی محرک و رفتار انسان پاسخگوی محرک در نظرگرفنه می شود.(آتش پور، ١٣٨۶ ‏، ص.٣‏) بر اساس اعتقاد به جبر گرایی، وقتی که مردم آزادانه عمل می کنند در واقع تحت کنترل توارث و محیط هستند. جبرگرایی محیط که شاخه ای از نظریه ی تکامل می باشد، محیط را تعیین کننده اصلی رفتار انسان می داند. در این نظریه، محیط به معنای محیط جغرافیایی یا زمینی فرض شده است. معتقدین به جبرگرایی، کارکرد محیط ساخته شده را نیز این گونه فرض کرده اند .