پایان نامه های ارشد سری اول

بررسی و تحلیل تاثیر مدیریت دانش و نوآوری فرایند بر توسعه محصول جدید

رشد سریع محصولات و رقابتی شدن بازار، رشد چشم‌گیر محصولات و خدمات، افزایش جمعیت و متنوع شدن نیازها از جمله عواملی است که سازمان‌ها را به دستیابی به محصول و کالایی جدیدتر ترغیب می‌کند. در چرخه‌ی عمر محصول سود حاصل از ارائه محصول به بازار در دروه‌ی بلوغ به حداکثر مقدار خود می‌رسد. واضح است که شرکت‌ها و سازمان‌ها مایل به حفظ سودآوری خود در مرحله‌ی بلوغ هستند. اما آنچه که همواره برای شرکت‌ها سوال برانگیز است نحوه‌ی بقاء در این وضعیت است. توسعه محصول جدید[۱] راهکار اساسی برای بقاء شرکت‌ها در این وضعیت و دوام آنها در بازار رقابتی است. کشورهای جهان با تکیه بر نوآوری تکنولوژی در جهت توسعه محصولات جدید و حفظ مزیت رقابتی در محیط بشدت پیچیده و پویای امروزی حرکت می‌کنند. در واقع بسیاری از صاحب‌نظران، نوآوری و ایجاد تمایز را به عنوان یک ضرورت انکارناپذیر معرفی کرده (لای و همکاران[۲]،۱۹۹۸، ص ۱۵) و معتقدند که نوآوری موجب مزیت رقابتی بنگاه در بازارهای داخلی و خارجی شده و می‌شود (دیکسون[۳]، ۱۹۹۶ ، ص ۱۰۳). و یک عنصر ضروری به منظور بقای سازمان در بلندمدت (کوپر[۴]، ۲۰۰۰، ص ۳۱) و بخش مکمل راهبرد سازمان می‌باشد ( گالر و همکاران[۵]، ۱۹۹۲، ص ۱۸).
از طرف دیگر، امواج متحرک تغییرات در محیط سازمان‌های امروزی که در آن بازار به مکانی جهت رقابت فزاینده تبدیل شده سازمان‌ها را واداشته تا به این نتیجه برسند که دانش، دارایی کلیدی و ارزشمندی برای آنان محسوب می‌شود. هر چند دانش به‌عنوان سرمایه‌ای گرانبها در جوامع پیشرفته و به‌عنوان یک منبع در موسسات مطرح است طریقی که این دانش مدیریت شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد، بر کیفیت خدماتی که می‌تواند از هر یک از منابع متعلق به موسسه عاید گردد، مؤثر است. بنابراین مدیریت دانش نقش حمایتی مهمی در موسسه و توسعه محصول جدید ایفا می کند (داروچ[۶] ، ۲۰۰۵، ص ۱۰۵).
اما مدیریت دانش پیش از آن که یک حوزه جدید مدیریتی با قوانین خاص خود باشد این ذهنیت بوجود می‌آید که چه چیزی مشوق تغییر و برانگیزاننده نوآوری می‌باشد.
اگرچه در بسیاری از مطالعات صورت گرفته به طور جداگانه به بررسی رابطه مدیریت دانش و نوآوری فرایند، رابطه بین مدیریت دانش و توسعه محصول جدید و همچنین رابطه بین نوآوری فرایند و توسعه محصول جدید در سازمان پرداخته شده، اما متونی که به طور مشخص ارتباط این سه متغیر توسعه محصول جدید، مدیریت دانش و نوآوری فرایند با یکدیگر و تبیین نقش هر یک در این رابطه را در نظر گرفته و مورد بررسی قرار دهند نسبتاً محدود می‌باشد. این تحقیق به‌دنبال بررسی و پاسخ به سوال نحوه ارتباط این سه متغیر با یکدیگر است. از آنجا که سازمان‌های کوچک و متوسط، به دلیل محدودیت منابع و سرمایه به‌شدت تحت تاثیر تغییرات محیطی قرار می‌گیرند، به‌علاوه بازار محصولاتشان پیوسته در حال تغییر و جهانی شدن است. بنابراین به جهت ماندگاری و کسب مزیت رقابتی پایدار، سازمان‌ها باید سازو‌کارهای لازم برای بهبود مستمر محصولات، خلق محصولات و بازارهای جدید و بهره‌برداری سریع از فرصت‌ها را فراهم سازند. دامنه بررسی رابطه بین مدیریت دانش، نوآوری فرایند و توسعه محصولات جدید شرکت‌های کوچک و متوسط (SME‌ها) شهرک صنعتی شمس‌آباد تهران می‌باشد.
اهمیت و ضرورت پژوهش
سیرپیسکی[۷] نرخ تقریبی شکست محصولات تجاری معرفی شده به بازار در اقتصاد غرب را واقعاً تکان‌دهنده و بین ۳۵ تا ۴۵ درصد عنوان می‌کند. بالاچاندرا[۸] (۱۹۹۷، ص ۸۹) اشاره می‌کند که در سال ۱۹۹۱ دسترسی به اهداف معرفی بیش از ۹۰% از محصولات میسر نشده است. رودلف (۱۹۹۵، ص ۳۳) معتقد است که هزینه شکست در ارائه محصول جدید می‌تواند از اهداف فروش از دست‌رفته، درآمد کسب نشده، سودهای به تعویق افتاده بعلاوه هدر رفتن منابع توسعه، منتج شده باشد. همچنین به نقل از موریس هزینه شکست در صنعت غذایی آمریکا به علت توسعه نامناسب محصول جدید تا ۲۰ میلیارد تخمین زده می‌شود. اوربان و هاسر[۹] ( ۱۹۹۳، ص ۳۲) نیز نرخ شکست محصولات جدید را اساسی و حایز اهمیت می‌دانند و معتقدند که نتیجه شکست می‌تواند برای شرکت‌ها بسیار پرهزینه و گزاف باشد. همچنین بوز، آلن و همیلتون[۱۰] (۱۹۸۲، ص ۲۱). بیان می‌کنند که برای هر ۷ ایده، تقریباً ۴ ایده وارد مرحله توسعه می‌شود و تنها یک ایده در انتها به شکل محصول روانه بازار می‌شود.
با توجه به موارد مذکور بررسی ویژگی‌های چالش برانگیز و عوامل موثر بر توسعه محصول جدید گستره بزرگی از تحقیقات محققان و آکادمی‌ها را به خود اختصاص داده است. مدیریت دانش و نوآوری فرایند دو عامل مهم شناسایی شده در موفقیت توسعه محصول جدید می‌باشد.
از طرف دیگر باید اذعان کرد که در ارتباط با بررسی تاثیر مدیریت دانش و نوآوری فرایند بر توسعه محصول جدید مطالعات کمی، شرکت‌های کوچک و متوسط را مورد بررسی

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.

و مداقه قرار داده‌اند. لذا هدف مطالعه پیش‌رو، بررسی نقش مدیریت دانش و نوآوری فرایند بر توسعه محصول جدید (مورد مطالعاتی شرکت‌های کوچک و متوسط شهرک صنعتی شمس‌آباد تهران) و ارائه راهکارهایی کاربردی در جهت بهبود فرایند توسعه محصول جدید در این بنگاه‌ها است.
فرضیه‌های پژوهش
هدف مطالعه پیش‌رو، بررسی نقش مدیریت دانش و نوآوری فرایند بر توسعه محصول جدید در بنگاه‌های کوچک و متوسط می‌باشد. از طرف دیگر این مطالعه به‌دنبال آن است که علاوه بر تاثیر مستقیم این دو متغیر بر توسعه محصول جدید به تاثیر واسطه‌ای که مدیریت دانش بر نوآوری فرایند هم دارد بپردازد. البته به نظر می‌رسد که رابطه مدیریت دانش و نوآوری فرایند بر توسعه محصول جدید در بنگاه‌های کوچک و متوسط تحت تاثیر ویژگی‌های دیگر شرکت مانند سن استقرار شرکت، مقیاس شرکت، تعداد پرسنل تحقیق و توسعه، تعداد کارمندان و نوع صنعت می‌باشد. بنابراین فرضیه‌های این تحقیق عبارت‌اند از:
مدیریت دانش بر نوآوری فرایند تاثیر دارد.
مدیریت دانش بر توسعه محصول جدید تاثیر دارد.
نوآوری فرایند بر توسعه محصول جدید تاثیر دارد.
مدیریت دانش و نوآوری فرایند بر توسعه محصول جدید تاثیر دارند.
ویژگی شرکت‌های مختلف (نظیر: سن استقرار شرکت، مقیاس شرکت، تعداد پرسنل تحقیق‌وتوسعه، تعداد کارمندان و نوع صنعت) تفاوت معنی‌داری را در ارتباط بین متغیرها (مدیریت دانش، نوآوری فرایند و توسعه محصول جدید) ایجاد می‌کند.
تعاریف عملیاتی متغیرها
بنگاه‌های کوچک و متوسط
صنایع به طور کلی به صنایع بزرگ، صنایع متوسط و صنایع کوچک تقسیم می‌شوند. هر کشوری متناسب با شرایط خاص خود تعریفی در این خصوص ارائه کرده است (وازنت[۱۱]، ۲۰۰۳، ص ۲۲۷). در ایران تعاریف گوناگونی از شرکت‌های کوچک و متوسط در سازمان‌های مختلف وجود دارد. با این وجود در تحقیق حاضر بنا به استعلام به‌عمل آمده، بنگاه‌های تولیدی که دارای ۱۴۹ نفر کارکن و کمتر هستند به‌عنوان بنگاه‌های کوچک و متوسط در نظر گرفته شده‌اند.
توسعه محصول جدید
توسعه محصول جدید فرایندی است که در آن محصول یا خدمتی جدید به بازار عرضه می‌شود. اصطلاح توسعه‌ی محصولات جدید، هم در مورد محصولاتی که به طور کلی در دنیا جدید هستند و هم در مورد اعمال حداقل بهبود و تغییر در محصولات موجود به کار می‌رود (سعیدا اردکانی و همکاران، ۱۳۹۰، ص ۱۰۵).
مدیریت دانش[۱۲]
مدیریت دانش یک مدل تجاری میان‌رشته‌ای است که با همه جوانب دانش شامل خلق، کدگذاری، تسهیم و استفاده از دانش برای ارتقاء یادگیری و نوآوری در بافت شرکت سروکار دارد (لئونارد[۱۳]، ۱۹۹۰، ص ۴۴).
نوآوری[۱۴]
باتیس و خاساونه[۱۵] (۲۰۰۵، ص ۹۸) نوآوری را اینگونه تعریف کرده‌اند که نوآوری یعنی پذیرش و کاربرد روش‌ها و دانش جدید، شامل توانایی یک سازمان برای پذیرش یا خلق عقیده‌ای جدید و کاربرد این عقاید در توسعه و اصلاح محصولات، خدمات، رویه‌ها و فرایندهای کاری جدید می‌باشد.
نوآوری فرایند
به گفته دستورالعمل اسلو (۲۰۰۵، ص ۲۰) ، نوآوری فرایند به منظور کاهش هزینه تولید یا تحویل هر واحد، افزایش کیفیت یا تولید یا تحویل محصولات جدید یا بهبود آنها مورد توجه قرارمی‌گیرند.
قلمرو تحقیق
قلمرو موضوعی تحقیق
این پژوهش در حوزه توسعه محصول جدید می‌باشد و به بررسی چگونگی تاثیر مدیریت دانش و نوآوری فرایند بر آن و ارائه راهکارهایی برای بهبود توسعه محصول جدید از دیدگاه مدیران و کارشناسان در شرکت‌های کوچک و متوسط می‌پردازد.
قلمرو مکانی تحقیق
در این تحقیق شرکت‌های کوچک و متوسط شهرک صنعتی شمس‌آباد واقع در استان تهران مورد بررسی قرار می‌گیرند.
قلمرو زمانی تحقیق
داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز این پژوهش از بهمن سال ۱۳۹۲ تا پایان شهریور سال ۱۳۹۳ در مکان مورد بررسی جمع‌ آوری و مورد تحلیل قرار گرفته است.
چارچوب مفهومی تحقیق
توسعه محصولات جدید از عواملی است که به حفظ موقعیت رقابتی و انحصاری شرکت‌ها کمک بسیاری می‌کند. بیش از سی سال است که پژوهش‌هایی در جهت نشان دادن عوامل و فاکتورهای تأثیرگذار بر اثربخشی توسعه‌ی محصول جدید در حال انجام است (کلارک[۱۶] و همکاران، ۱۹۸۷،صص ۷۷۱-۷۲۹) ، (کوپر[۱۷] وهمکاران، ۲۰۰۴، صص ۱۱۳-۱۱۵) (داونپورت[۱۸]، ۱۹۹۸، صص ۴۳-۲). امروزه فهرستی گسترده از این عوامل در دسترس است. از زمان انتشار کتاب تأثیرگذار نوناکا و تاکوچی کمتر شکی باقی‌مانده است که مدیریت منظم و پیوسته در مورد دانش، فاکتوری مهم در توسعه‌ی محصول به‌شمار نیاید. فعالیت دانشی در قلب فرایندهای توسعه‌ی محصول جدید نهفته است. کورت[۱۹] (۱۹۹۷) سه مقوله دانشی را که طراحان تولید در فرایند توسعه محصول از آن‌ ها استفاده می‌کنند دانش عمومی، دانش
تخصصی و دانش مربوط به روش بیان می‌کند (کورت، ۱۹۹۷، صص ۳۷۵-۳۵۹).
دانش به‌عنوان اساس و مهم‌ترین عامل رقابت مطرح شده است و در کنار دانش، نوآوری نیز به عنوان مهم‌ترین عامل جهت بقای شرکت‌ها، شناخته شده است. در ادبیات مرتبط با نوآوری، دانش به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اجزای فرایند خلق نوآوری مطرح گردیده است (گالونیک و همکاران[۲۰]، ۱۹۹۸، صص ۱۲۰۱- ۱۱۹۳) و اهمیت مدیریت دانش و رابطه آن با نوآوری به طور گسترده تایید شده است (هال و مایرز[۲۱]، ۲۰۰۶، ص ۲۹۶). مدیریت موثر دانش ارتباطات دانشی را آسان می‌کند و نیازهای جریان نوآوری را تغییر می‌دهد و علاوه بر آن عملکردهای نوآورانه را از طریق توسعه بینش‌ها و توانایی‌های جدید افزایش می‌دهد. پراجوگا[۲۲] و همکاران (۲۰۰۴، ص ۱۰۱) تصدیق کردند که مدیریت دانش تاثیر قابل توجه مثبتی بر نوآوری محصول و نوآوری فرایند نیز دارد. بنابراین با توجه به ادبیات موجود، مدیریت دانش و نوآوری بر توسعه محصول جدید تاثیر مستقیم دارد و علاوه بر آن مدیریت دانش با تاثیر مستقیمی که بر نوآوری دارند بر توسعه محصول جدید تاثیر غیرمستقیم هم می‌گذارند. البته به نظر می‌رسد که میزان تاثیر رابطه این دو متغیر مستقل بر توسعه محصول جدید با ویژگی‌های شرکت‌ها متفاوت باشد.
ساختار مطالب
در فصل اول به ضرورت، اهداف و روش تحقیق پرداخته می‌شود. فصل دوم مفاهیم شرکت‌های کوچک و متوسط، توسعه محصولات جدید، مدیریت دانش و نوآوری فرایند و بیان مطالعات انجام شده در خصوص موضوع تحقیق را پوشش می‌دهد. در فصل سوم الگوی انتخاب شده در پایان‌نامه بطور دقیق‌تر مورد بررسی قرار گرفته و مبنای تئوریک حاصل از آن مورد بررسی قرار گرفته و متغیرهای مدل تعریف می‌شود. در فصل چهارم، نیز به تجزیه‌وتحلیل‌ داده‌های تحقیق با رویکردهای تکنیک معادلات ساختاری می‌پردازد و در واقع به بررسی رفتار متغیرهای مستقلی که موضوع اصلی این تحقیق می‌باشند پرداخته می‌شود. فصل پنجم که در واقع آخرین فصل این تحقیق می‌باشد به ارائه مدل حاصل توضیح و تفسیر نتایج مطابق رویکرد منتخب پرداخته است و در پایان پیشنهادات آتی ارائه خواهد شد.